Zanyanado
|
Zannyanado | |
|---|---|
Mɔlikungbó ɖo Zannyanado | |
| Acɛkpikpa | |
| To é mɛ é ɖé e : | Benɛ |
| Tokpɔn é mɛ é ɖé e : | Zu |
| Gán tokpɔnla ɔ tɔn : | Damase Hintchémè Akpoyètè |
| Tovi lɛ | |
| Tovi nabi é ɖo e : | 55 061 |
Zannyanado ɔ tokpɔnla ɖokpo wɛ é nyi ɖo tokpɔn Zu tɔn ɔ mɛ bo ɖo afɔgokɔ nu Benɛɛto ɔ.[1]
Tokpɔnla Zanyanado tɔn ɔ sín gblǒ gblǒ nyí kilomɛtlu kanɖé wǒ (750 km2)[2]
Dogbo tɔn lɛ
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]Zanyanado ɔ, Dassa-Zoumè wɛ nyi dogbó tɔn ɖò Totaligbé, Ouinhi kpoɖo Zogbodomey kpo ɖò Tofɔligbé, Kétou kpo Adja-Ouèrè kpo ɖò zánzánhweji, Covè, Za-Kpota kpo Djidja kpo ɖò hwetɔnwaji.[3]
Tokpɔnla ě ɖo dogbo x'ɛ lɛɛ
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]- Kɔvɛ
- Ketu
- Wɛnxi
Tokpɔnla ɔ sín ninɔmɛ kpo hwenu lɛ kpo
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]Zanylando ɖɔ ɖo Fongbé gbe mɛ ɖɔ, tinmɛ blo “zan nyanya ko jɛ” alo “zan nyanya ko jɛ nyanya”. [[

|vignette]]
Ðò ɖaɖa Guézo (axɔsu ayizɛ́ngɔ́ Danxomè tɔn) sín acɛkpikpa glɔ́ ɔ, aca ɖɛ ɖɔ axɔsu ɖe ɖó na kú é ɔ, Abomey sín hɔnmɛ jɛn é ɖó na kú ɖè.
Ðò é yì fun ahwan xá Yoruba lɛ wutu ɔ, é ɖó hɔnkàn tɔn ayǐ ɖò Agonlin. Ðó kɛntɔ́ lɛ gblewu ɛ tawun ɖò Ekpo (ɖò Kétou kpá) bɔ e ɖò kú linu wutu ɔ, é tɛ́n kpɔ́n bo dɛ kaka jɛ Abomey. Amɔ̌, ali ɔ lín dín: é kú ɖò ali jí, zǎnmɛ. Nǔ enɛ e jɛ é wɛ zɔ́n bɔ è ɖó nyikɔ nú fí e è ɔ, bɔ nɔ ylɔ ɖɔ Zanylando (“zǎn jɛ fí”). [4]
Tokpɔnlavi tɔn lɛ
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]Zanyanado ɖo tokpɔnlavi 6 yě ɖie:
Tovi lɛɛ
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]Ɖò kɛnsisɔ sin nuwiwa ě e blo ɖo xwe 2013 tɔn mɛ ɔ tokpɔnla Zannyanado tɔn ɔ ɖo gbɛtɔ 55 061.
Nuxixo kpoɖo sinsɛn Tokpɔnla ɔ tɔn lɛ
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]Ðò sinsɛn linu ɔ, nǔmɛsɛn Sakpata, Gou, Lègba, Hèviosso lɛ ɖò finɛ tawun kpo hanjiji yetɔn e ahwanvu yetɔn lɛ nɔ xò lɛ é kpo kpodo fɛ́n yetɔn e nɔ ɖè yeɖée ɖó vo lɛ é kpo.[5] Zagnanado ɖó aca ɖé bɔ é gɔ́ngɔ́n tawun. È tuùn xá ɔ ɖó weɖuɖu xóxó lɛ wu ɖi Guèlèdè kpo Sato kpo, bɔ ye nɔ ɖè mɛ alɔkpa e xá ɔ mɛ é kpo tan tɔn kpo xlɛ́.
Tokpɔnlagan
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]Tokpɔnlagan Zanyanado tɔn dìn tɔn wɛ nyí Mɛɖaxó 'Damase Hintchémè Akpoyètè, é toxóɖɔgbɛta " Union Progressiste le Renouveau (UP Le Renouveau)" tɔn ɔ sɔ́ ɖò gán ji azan afɔtɔn nukun ɛnɛgɔ ɔ sun wegɔ xwe 2026 tɔn mɛ, bo na nɔ gán ji ɔ nu xwe tɛnwe. [6]
Dodo tɔn
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]- ↑ https://fr.db-city.com/B%C3%A9nin--Zou--Zangnanado
- ↑ https://web.archive.org/web/20260703015924/https://decentralisation.gouv.bj/commune/75/zagnanado/#:~:text=L%E2%80%99actuelle%20Commune%20de%20Zagnanado%20couvre%20une%20superficie%20de%20750%20km2%20et
- ↑ https://web.archive.org/web/20260703015924/https://decentralisation.gouv.bj/commune/75/zagnanado/#:~:text=limit%C3%A9e%20au%20Nord%20par%20la%20Commune%20de%20Dassa%2DZoum%C3%A8%2C%20au%20Sud%20par%20Ouinhi%20et%20Zogbodomey%2C%20%C3%A0%20l%E2%80%99Est%20par%20K%C3%A9tou%20et%20Adja%2DOu%C3%A8r%C3%A8%2C%20%C3%A0%20l%E2%80%99Ouest%20par%20Cov%C3%A8%2C%20Za%2DKpota%20et%20Djidja.
- ↑ https://web.archive.org/web/20260703015924/https://decentralisation.gouv.bj/commune/75/zagnanado/#:~:text=Au%20temps%20du,d%C3%A9pression%20de%20Awovidogbanm%C3%A8.
- ↑ https://web.archive.org/web/20260703015924/https://decentralisation.gouv.bj/commune/75/zagnanado/#:~:text=Sur%20le%20plan%20cultuel%2C%20les%20divinit%C3%A9s%20Sakpata%2C%20Gou%2C%20L%C3%A8gba%2C%20H%C3%A8viosso%20sont%20tr%C3%A8s%20pr%C3%A9sentes%20avec%20leurs%20rythmes%20ex%C3%A9cut%C3%A9s%20par%20leurs%20adeptes%20et%20leurs%20apparats%20distinctifs.
- ↑ https://labelinfotv.com/zagnanado-damase-akpoyete-prend-les-reines-de-la-commune/