Aller au contenu

Sita Valles

Bɛ̌ sín Wikipedya

Sita Valles

ɖiɖe Sita Valles tɔn
Gbɛ tɔn
Azɔ é nɔ wa é :Hunjɛdotojitɔ
Azan é gbé é ji ɖé é :azan 23ɔ avuvɔsun 1951
Fǐ é ji ɖé é :Luanda (Angolato)
Azan é gbé é ku é :azan 1ɔ avuvɔsun 1977
Fǐ é é ku ɖé é :Cabinda (Angola)

Sita Maria Dias Valles ɔ, è ji ɖo azan 23ɔ avuvɔsun xwe 1951 bɔ é jo gbɛdo ɖo azan 1ɔ avuvɔsun xwe 1977 ɖo Cabinda toxo mɛ ɖo Angola. Nyɔnu toxoɖɔtɔ Angola tɔn bo nyi gbɛvi nu toxoɖɔgbɛ PCP, bo lɛ nyi nukɔntɔ nu kplɔnyiji'alavɔ gbɛ UEC ɔ kpodo LEC tɔn ɔ kpan. Edo kuya n'ii kaka bo hwii ɖo Luanda toxo ɔ mɛ ɖo nuxwasun 1977 ɖo hwinnyahwinnya nu e jɛ azan enɛ gbe e mɛ.

È jì Sita Valles èe nyi vi jiji Edgar Francisco da Purificação Valles tɔn kpodo Maria Lúcia Dias Valles tɔn kpan ɔ e ji ɖò azan 23ɔ avuvɔsun 1951 ɖo Luanda toxo mɛ ɖo Angola. Akwɛnɔ'hɛnnu Goa tɔn ɖokpo mɛ wɛ e jɔ ɖe. E su ɖo toxo luanda tɔn ɔ mɛ bo yi wemaxɔmɛ lanmɛgbejenumɛtɔ tɔn ɖo toxo ɖokpo enɛ ɔ mɛ. finɛ wɛ e tɔn jɛ gbɛta Mao gbɛvi tɔn ji ɖe bo ɖido kangbɛdo wema kplɔnkplɔn wu ɖo Lisbonne bo byɔ kplɔnyiji'alavɔ gbɛta UEC ɔ mɛ bo wa huzu gbɛtɔ nukunɖeji ɖokpo Zita Seabra gudo.

Gufufɔn tovi lɛ kpodo sɔja lɛ tɔn kpan wa gbo é do ɖo Moscou. E wa sɔ gbetakɛn bo lɛ kɔ wayi Angola akuɖido hwenu bo na yi ɖonu ɖo gufufɔndo togan Salazar e ɖo to ɔ dɔn-fu-lɛn wɛ hwenɛnu mɛ.


Azɔ̌ e è ɖo huzu-huzu hwenu e

[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]

Hwénu Marcello Caetano's ɖo gan ɖu wɛ ɖo Portugal ɔ huzu huzu jɔhɔn ɔ bɛ ɖo azan 25ɔ lidosun 1974 tɔn bɔ Sita Valles ka ɖo kplé ɖaxo Moscou tɔn tɛnmɛ. E wa sɔ gbetakɛn bɔ lɛkɔ wa Angola ɖo xwe 1975 tɔn mɛ bo na do nɔ huzu huzu nuwiwa ɔ mɛ

Ee Angola jɛ éɖé e si gudo ɔ‚ Alves kp'acɛ nu toxóɖiɖɔ gbɛta yɔyɔ ɖee ɖo gan do wɛ nu Angolatovi lɛ nɔ jlokokomɛ e nu, bɔ e nɔ ylɔ ɛ ɖɔ 'Fraccionismo'‚ b'ɛ ko ɖo kp'acɛ do to ɔ ji wɛ sin hweénu e Angolato ɔ jɛ éɖesunɔsi e. Gbɛta enɛ ɔ jɔ hweenu nukun ma mɔ jɛ mɛɖée gbe mɛ xo ɖe wa tin ɖò MPLA mɛ Angolato ɔ jɛ éɖesunɔsi gudo e bo gbɛ́ wǎn nú togán Agostinho Neto. É nɔ gbɛ́ wǎn nú gbɛ̌ta Neto tɔn ɔ tawun, bo nɔ dóhwɛ acɛkpikpa tɔn sin lɛ ɖɔ ye nɔ ɖunuɖonumɛ bo nɔ jɛdɔkun kpo to ɔ sin akwɛ kpo.

Nǔ e jɛ nu huzu huzu ɔ gudo é

[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]

Ðò Zǒsun xwe 2020 tɔn mɛ ɔ, hladyo gɔnu BBC tɔn sɔ nu é kanbyɔ vǐ sunnu Sita Valles tɔn mɛɖaxo João Ernesto Van Dunem doto ɖò nuwiwa tɔn 'Newshour Sounds' tɔn mɛ bɔ e João ɖɔ "È hu mɛjitɔ́ ce lɛ ɖò mɛhuhu'hwan Angola tɔn mɛ".

Ee è vɔ wlan gbɛ tɔn sín tan dó Glɛnsingbe mɛ ɖò 2018 é ɔ, mɛɖé lɛ ɖó jlǒ bo na bado nu gbɛ tɔn ɖò Goa, tò e mɛ mɛjitɔ́ tɔn lɛ jɔ ɖè é.