Aller au contenu

Nicolas Assogba

Bɛ̌ sín Wikipedya

Nicolas Assogba

{{{tinmɛ yɛ ɔ tɔn}}}
Gbɛ tɔn
Azɔ é nɔ wa é :Hwɛzɔwatɔ ɖaxo Benɛɛ tɔn
Azan é gbé é ji ɖé é :azan 18ɔ kɔnyansun 1957
Fǐ é ji ɖé é :Benɛ

Nicolas Assogba[1] e jiji nyikɔ nyi Nicolas Luc Aurélien Assogba ɔ, nyi gănhwɛɖɔtɔ ɖaxo Benɛto tɔn ɖokpo bo nyi ganbɔ do gan wu ɖo sɛndodo ɔ gbasa Benɛɛto tɔn tɛnwegɔ ɔ ɖo Mɛɖaxo Dorothé Sossa glɔ. E ko ɖo gbɔjɛ tɔn ɖaxo ɔ mɛ. E ko nyi mɛ ɖokpo ɖò gbɛ̌ta e nɔ kpé nukún dó sɔmi-sɔmi wu ɖò Benɛtò bɔ e nɔ ylɔ ɖɔ CENA e mɛ, bo nyi afɔsɔɖotetɔ nú hwɛɖɔtɔ ɖaxo lɛ tɔn kpɔn. É nyí sɛ́nzɔ́watɔ́ ɖaxó ɖé, ɖo azɔ̌ tɛnmɛ tɛnmɛ é wa ɖò hwɛɖiɖɔ linu e wu[2].

Gbɛ tɔn sin tan

[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]

Nicolas Assogba e ji ɖo azan 18ɔ kɔnyasun 1957 tɔn mɛ ɖo Benɛto mɛ. E ɖo kunnuɖewema 'Licence' tɔn ɖo sɛnzɔ e kan ajɔ̌wiwa e tɔn ɖo 1981, bɔ xwe e bɔ dewu ɔ e yi kunnuɖewema 'Maîtrise' tɔn ɖo wemaxɔmɛ sɛ́nzɔ kpodo toxóɖiɖɔ tɔn kpan tɔn ɖo kplɔnyiji'alavɔ Agbomɛ-Kanɖofi tɔn mɛ. Ðò xwè 1985 mɛ ɔ, é yí hwɛɖɔtɔ ɖaxo sin kunnuɖewěma tɔn ɖò wemaxɔmɛ ɖaxo azɔ̌wa ɖo azɔxwe lɛ kpodo hwɛɖɔtɔ ɖaxo lɛ tɔn kpan benɛ tɔn e e nɔ ylɔ ɖo ENAM e mɛ.

Azɔwiwa tɔn sin tan

[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]

Ee Nicolas Assogba yi kunnuɖewema tɔn ɖo hwɛɖiɖɔ mɛ gudo ɔ, e byɔ hwɛɖɔxɔsa lɛ mɛ gbɔn hwɛylɔmɛ gbasa kutɔnu tɔn. Finɛ ɔ,é nyi alɔdomɛtɔ hwɛɖɔtɔ ɖaxo hwɛɖɔgbasa nɛ ɔ tɔn cobo wa nyi hwɛɖɔtɔ ɖaxo Benɛ[3] ɖo hwɛɖɔgbasa Kutɔnu ɖo 1988.

Ðò ganhɔnyitɔ hwɛzɔwiwa tɔn ɔ, ɖò xwè 2013 kpo 2014 kpo vlamɛ ɔ, é nɔ nukɔn nu tuto e w'azɔ̌ nu e na sɔ hwɛ ylɔ mɛ gbasa ɖaxó ɔ kpo hwɛɖɔgbasa ajɔ̌wiwa tɔn lɛ kpo ɖ'ayǐ é, bo lɛ́ bló tuto nú sɛ́n hwɛhuhu tɔn Benɛ tɔn ɔ. Azɔ enɛ lɛ gudo ɔ, Nicolas Assogba wayi e sɔ ɖo hwɛɖɔgbasa ɖaxo ɔ bo nyi mɛhwlɛn sin hwɛ mɛ tɔ ɖaxo sin xwe 2014 yi jɛ 2016.

E ɖo nunywɛ do xo e kan sɔmi-sɔmi lɛ e ji tawun[4]. Enɛ ɔ wu ɔ é nyi wěɖexamɛtɔ nu tutomɛ sɔmi-sɔmi tɔn Benɛtɔn CENA ɔ nu ɖɛmɛnu lɛ sussɔ xwe 1999 tɔn, bo nyí gǎn e xwe aza do sɔmi-sɔmi togan nu e ɖo tokpɔn Kufo tɔn mɛ ɖo 2001. E lɛ nyí afɔsɔɖotetɔ nutotɔ sɛndodo ɔ gbasa tɔn ɖo tokpɔn tɔn ɖo sɔmi-sɔmi xwejisun 2003 tɔn. Bo lɛ nukɔnnɔtɔ nu kplekple gbɛta nunywɛ sɔmi-sɔmi tɔn flansegbe dotɔ lɛ tɔn e.

  1. Nicolas ASSOGBA Magistrat, Vice-Président, b'ɛ xá ɖo «courconstitutionnelle.bj» sin atɛ jí ɖo azǎn 2023 tɔn mɛ
  2. Bénin: qui est Nicolas Assogba, le nouveau Vice-président de la Cour constitutionnelle ?, b'ɛ xá ɖo «beninwebtv.bj» sin atɛ jí ɖo azǎn azan 7ɔ ayidosun 2023 tɔn mɛ
  3. [Secrétariat général du Gouvernement du Bénin https://sgg.gouv.bj › decret decret-1997-28 (2).pdf], b'ɛ xá ɖo «sgg.gouv.bj» sin atɛ jí ɖo azǎn azan 29 alunsun 1997 tɔn mɛ
  4. Conseil Electoral de la CENA Nicolas Assogba designe par les magistrats, b'ɛ xá ɖo «lematinal.bj» sin atɛ jí ɖo azǎn azan 7ɔ nuxwasun 2021 tɔn mɛ