Mɔlikún

Mɔlikún
To é mɛ é jɔ ɖé é:	Azi gbeji
Zozo alo fifa:	è nɔ ɖdu zozo tɔn bo nɔ lɛ ɖu fifa tɔn
Ɖadonu:	Sìn, Jɛ, Azíinmi, Timati, Atakin, Ayoma (Masa), nuhwɛnkún lɛ...
	Nu é nɔ ɖu na lɛ:	Núsúnnú, Manúsúnnú, Azíinnúsúnnú, Dekúnnúsúnnú, Jǎ,	}}

Mɔlikún ɔ jinukún ɖe wɛ bo jɔ ɖo jinukún'hɛnnu Poacées tɔn mɛ. E nɔ do é ɖo gbé e ji yozo kpo fifa kpan tín i ɖée, ayi e lɛlɛ do fi énɛ lɛ e kpodo fíé jɔhɔn ma gbɛ ɖe din à e kpan ɖo sínsɛn tɔn é ɖo kpɔn tawún é wu. É nyí jinukún ɖé bɔ fí é e nɔ do ɖe ɔ ɖo na nyí ayi é ji sìn nɔ́ nɔ̀ è (gbamɛ). Kún tɔn we è nɔ o bo nɔ ya lɛ wɛ nyí Oryza sativa é gosín Azíi gbeji e kpodo Oryza glaberrima,é nyí hweyixɔwaji Aflika tɔn bɔ e nɔ ylɔ ɖɔ mɔlikún Kazamasi tɔn e.

Atin tɔn

Mɔlikúntɩn ɔ atin ɖe wɛ bɔ e nɔ do b'ɛ nɔ na sinsɛn xwewu xwewu bo nɔ́ zɔn tlele yí ji. É nɔ́ ɖo mɛtlu ɖokpo yi atɔɔn mɔ nú mɔlikúntin é nɔ́ nɔ wù ɖo sìn mɛ lɛ e.É nyí atin ɖe bo nɔ wu dokpɔ bɔ ɖɔ̀ tɔn lɛ nɔ́ nɔ̀ kpɔ. Folowa tɔn lɛ nɔ́ nyí núɖokpo ɔ bo nɔ́ jlɔ alo yè nɔ́ xa bo nɔ́ ɖo ga sɛntimɛylu 20 yi 30 mɔ. Sinsɛn tɔn nɔ́ nɔ̀ akpa ɖe mɛ.

Mɔlikún sisá lɛ

Bɛ sín yioya tɔn hwenu ɔ mɔlikún ɔ è hɛn ɔ é na sá ɖo ninɔmɛ tɔn kanhuzu na tɔn alɔkpa alɔkpa mɛ :

• mɔlikún padi é sín nyíkɔ gosín Malɛzito (Malaisie) ɔ nyí mɔlikún yiya tɛnmɛ tɔn e è ma ɖe akpa ɔ sín wu a e.
• mɔlikún bute alo e nɔ jlo na mya de mɛ e nyí mɔlikún e è ɖe sín akpa tɔn mɛ kɛɖɛ bɔ e hɛn ɔ e na lɛ do e.
• mɔlikún wewe alo mɔlikún e è wa zɔ ɖ'e wu ɖo mɔ mɛ e.
• mɔlikún wan ɖagbe nɔ alo mɔlikún celu nɔ̀ bɔ e nɔ ylɔ ɖɔ ''jasmin'' alo ''thaï alo "Basmati"
• mɔlikún e sɔ́ nyi'ado ji bo nú tlɛ dokpɔ o, e nyí mɔlikún wewe bɔ sɔ́ do zozo mɛ có bó sɔ́ ny'axiji.