Daouda Badarou
Daouda Badarou , è e jìi ɖò azǎn 7ɔ alusun xwe 1929 ɖò Xɔgbonu ɖò Dahomey ( Benɛ égbé tɔn ) bɔ kú ɖò azǎn 31ɔ alusun xwe 2022 tɔn ɖò Boulogne-Billancourt ɖò Flanseto, é nyí dotóo mɛzɛtɔ Benɛ tɔn ɖokpo ɖayi, bo lɛ yi toxóɖɔtɔ́
Gbɛ tɔn sín tan
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]Winnyawinnya kpodo azɔmɛyiyi tɔn kpan
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]Daouda Badarou è jì i ɖò azan 7ɔ alunsun xwe 1929 tɔn ɖò Xɔgbonu ɖò Dahomey ɔ, bɛ́ wemaxɔmɛ dokɔ ɖaxó Victor-Ballot tɔn ɖò le xwle 1942 é[1]. E gbɛkan do azɔmɛyiyi tɔn nu ɖo wemaxɔmɛ William-Ponty tɔn Sebikotane tɔn ɖo Senegal ɖo xwe 1945. E wayi wemaxɔmɛ linsinmɛ tɔn Van Vollenhoven Dakar tɔn bɛsin xwe 1947 bo yi kunnuɖewema bac tɔn ɖo 1949. E wayi Flanse tomɛ bo yì bɛ kplɔnyiji'alavɔ Paris toxo ɔ tɔn. E wayi kunnuɖéwema dotóozɔ tɔn ɖò 1957 bo lɛ́ wayí kúnnuɖewema dotoo mɛzɛtɔ tɔn ɖò 1961[2].
Azɔ̌wiwa gbɛ tɔn kpo toxóɖiɖɔ gbɛ tɔn kpo
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]Hwenu e Daouda Badarou lɛkɔ wá Dahomey e ɔ, é sɔ ayi ɖoté do nukɔnyiyi nǔnywɛ xwitixwiti e kàn mɛzizɛ'zɔ tɔn lɛ é jí. E nɔ yi Flanse tomɛ bo nɔ yi yi nǔnywɛ do nǔnywɛ ji. ɖo azan 14ɔ zofinkplɔsun 1963 tɔn ɔ, e sɔ ɛ dotóo gan ɖaxó nu é na kp'acɛ do dotóoxwé kanɖo Agbomɛ tɔn ɔ nu.
Ee Ahwangan sunvinɔ Christophe Soglo ɖó acɛkpikpa tɔn ayǐ wɛ ɖo togan nyinyi tɔn wegɔ hwenu ɔ, mɛɖaxo Daouda Badarou nyi ganhɔnyitɔ bo kp'acɛ do ganhɔnyitɔ gbasa lanmɛ na nɔ ganji tɔn kpodo nu e kan gbɛtɔ lɛ e kpan nu besin azan 24ɔ woosun xwe 1965 tɔn. Mɛɖaxo Daouda Badarou nɔ gbeji nu dooto'kpá Hippocrate tɔn e do e a. E byɔ togan bo yí gbè ɖò Ahwangan sunvinɔ Soglo gɔ́n bɔ e nɛɛ gbe bɔ é wa azɔ̌ tɔn ɖò dotóoxwé Kutɔnu tɔn gɔ́ nú ganhɔnyitɔzɔ̌ tɔn.
Togan Ahwangan Christophe Soglo ɖyɔ acɛkpikpa tɔn azɔn atɔn co mɛɖaxo Daouda Badarou nɔ ganhɔnyitɔ tɛn tɔn mɛ kaka yi jɛ azǎn 17ɔ́ woosun xwe 1967 tɔn gbè, hwenu e e kɔngan Ahwangan sunvinɔ ɔ gannu gannu e. Mɛɖaxo Pierre Boni e nyi ahwanzɔwatɔ-dotóo ɖaxó é wɛ ɖyɔ mɛɖaxo Daouda Badarou ɖo azan 21ɔ woosun xwe 1967 tɔn. Ðò acɛkpikpa ɔ sín gǔfínfɔ́n tɔn nɛ ɔ gudo ɔ enɛ gudo ɔ, Dotoo gan Mɛɖaxo Émile-Derlin Zinsou wayí togan zinkpo ji sun yɔywɛ ɖé gudo bo lɛ ylɔ Daouda Badarou do acɛkpikpa to ɔ tɔn mɛ azɔn wegɔ ɔ, bo sɔ́ ɛ ganhɔnyitɔ xo e kan to mitɔn kpodo to ɖevo lɛ kpan e tɔn ɖò azǎn 31ɔ liyasun xwe 1968 tɔn gbè.
Sɔja lɛ fli azinkpo sin togan Emile Derlin Zinsou glɔ sun afɔtɔn nukun atɔn gudo ɖo azan 10 woosun xwe 1969 tɔn. Acɛkpikpa yɔyɔ̌ ɖévo wa bo sɔ Mɛɖaxo Benoît Sinzogan do Daouda Badarou tɛnmɛ. Loɔ azan 7ɔ nuxwasun 1970 tɔn wɛ Mɛɖaxo Sinzogan wa mɔ zinkpo ganhɔnyitɔ tɔn tɔn bo yi, hwenu e sɔja lɛ sɔ́ acɛkpikpa ɔ jó nú mɛ e ma nyí sɔja ǎ lɛ é. Hwenɛ nu ɔ è sɔ́ sɛwamaɖɔ gbɛta togan tɔn do ayi bɔ togan xoxo Hubert Maga nyi gan na.
E è huzu ada nu acɛkpikpa ɔ ɖò azan 4ɔ avuvɔsun xwe 1971 tɔn ɔ, Mɛɖaxo Michel Ahouanmènou, e nyi afɔsɔ́ɖótetɔ́ Dahomey to ɔ tɔn ɖò Flanse tomɛ ɔ, wá yí Daouda Badarou sín tɛnmɛ, bɔ éyɛ yí Paris bo yi afɔsɔ́ɖótetɔ́ ɖo Michel Ahouanmenou ɔ sin tɛnmɛ. Mɛɖaxo Daouda Badarou yi togan xoxo Flanse to tɔn Georges Pompidou gɔn bo xlɛ́ afɔsɔ́ɖótetɔ́'wěma tɔn ɛ ɖo azan 13ɔ zosun xwe 1971 tɔn. E lɛ huzu afɔsɔ́ɖótetɔ́ Dahomey tɔn ɖò Grande-Bretagne, Italie kpo Espagne kpo ma nɔ nɔ to enɛ lɛ mɛ. Togan xoxo Mathieu Kérékou wa ɖo nu azɔ tɔn lɛ nu ɖò azǎn 22 woosun xwe 1972 tɔn, bo sɔ Wilfrid de Souza ɖo tɛn tɔn mɛ.
Enɛ gudo ɔ, Mɛɖaxo Daouda Badarou lɛkɔ Flansé tomɛ bo lɛ yi wemaxɔmɛ lanmɛ na nɔ ganji mɛbi tɔn tɔn ɖo kplɔnyiji'alavɔ Rennes tɔn bo wlan wema ɖe do " kpɛnwe ɖò mɛwi Afrika gbeji tɔn e ɖo azɔ̌wa wɛ ɖò Paris sín xá mɛ lɛ é tɛntin ". E ɖe wema nɛ ɔ tɔn ɖò 1974, na do nyi lanmɛ-gbeje-kpɔntɔ lɛ sin azɔ gbeje kpɔn tɔ.
Gbɔjɛyiyi tɔn kpodo kú tɔn kpan
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]E é ɖó xwè 61 e ɔ, Daouda Badarou nyí gǎn nu lanmɛ-gbeje-kpɔntɔ lɛ sin azɔ gbeje kpɔn tɔ bɔdewu nu to e lɛlɛ do Benɛ to ɔ lɛ e bi hwenu e é byɔ gbɔjɛ tɔn ɖaxo ɔ mɛ ɖo Flansé tomɛ ɖo azan 5ɔ zofinkplɔsun 1990 tɔn e. É kú ɖò azǎn 12ɔ alunsun xwe 2022 tɔn ɖò Boulogne-Billancourt, ɖò Flance, ɖó xwè tɔn 93ɔ mɛ.
Nyi e è ɖee lɛ e
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]Dodo tɔn
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]Nǔwlanwlán lɛ
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]- ↑ Modèle:Sfn, b'ɛ xá ɖo «fr.wikipedia.org» sin atɛ jí ɖo azǎn 2010 tɔn mɛ
- ↑ Sfn, b'ɛ xá ɖo «fon.wikipedia.org» sin atɛ jí