Aller au contenu

Agadez kpodo Arlit kpo sin mɛhuhu

Bɛ̌ sín Wikipedya

Agadez kpodo Arlit kpo sin mɛhuhu ɔ, mɛhuhu we wɛ MUJAO blo ɖo ahwanfuntɔ Niger tɔn lɛ kpodo gbɛta azɔmɛ tɔn France tɔn Areva kpo ji ɖo azan 23 sun nuxwasùn xwe 2013 tɔn mɛ. 2013, ɖò ahwan e è fun ɖò Tigharghâr é hwenu. Mɛhuhu nukɔntɔn e jɛ ɖò Niger sín hwenuxó mɛ lɛ é nɛ.

Agadez sín ahwanfunfun

[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]

D'e e ka nyi gbɔn

[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]

Agadez wɛ è tɔ́n ahwan mɛ nukɔntɔn ɔ ɖè. Ðò azǎn 23gɔ́ ɔ nuxwasùntɔn gbè ɖò gan 6:00 mɔ̌ mɛ zǎnzǎn ɔ, mɔ̌to ɖaxó e mɛ mɛ e nɔ hu mɛɖée lɛ é ɖè é ɖé gbɔn xɔ e mɛ è nɔ cɔ́ mɛ ɖè é jí, bo gbà ɖò ahwankpá Agadez tɔn mɛ, bo hu mɛ gègě. Enɛ gudo ɔ, mɔ̌to wegɔ ɔ byɔ ahwankpá ɔ mɛ, bɔ mɛ e ɖò mɔ̌to ɔ mɛ lɛ é bɛ́ tú dó sɔja lɛ jí. Tuto ahwan ɔ ɖu ganxixo gegě, amɔ̌, jihadiste lɛ hɔn hwla cí xɔ e mɛ è nɔ dɔ́ é ɖé mɛ, bo hu mɛ wè e ɖò xɔ ɔ mɛ lɛ é. Enɛ gudo ɔ, ye ɖɔ ɖɔ emi ɖò mɛ wlí wɛ ɖò ahwangán lɛ tɛntin.[4] Mɛ e tɔ́n ahwan mɛ lɛ é lɛ́ dó nǔ e è sɔ́ alɔ dó bló bɔ ye nɔ gbà nǔ lɛ é, bɔ è sɔ́ ɖé lɛ hwla dó sɔja lɛ sín cyɔ lɛ jí. Nukɔnmɛ gbadanu enɛ ɔ, è ɖu ɖò sinsɛn-núkplɔnmɛtɔ́ lɛ ɖokpo jí hwenu e é ɖò tintɛnkpɔn wɛ bo na hɔn é.

Ahwanfuntɔ titewungbe France tɔn lɛ wa ɖi hlɔnhlɔn ɖo Agadez sin ahwankpá mɛ bɔ ayihɔngbe tɔn zanzan ɔ ye jɛ ahwanfunfun ji ɖo xɔ e mɛ mɛ lɛ nɔ nɔ e, e ɖo ahwankpá ɔ kpá. Jihadiste we e hwla ɖo xɔ ɔ mɛ lɛ ɔ, e hu ye.

Gbɛtɔ́ sín kɛ́n

[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]

Ði lee è ɖɔ gbɔn ɖò xójlawema nukɔntɔn e gosin gǎnhɔnyitɔ́ to ɔ tɔn Niger tɔn Abdou Labo gɔ́n é mɛ é ɔ, nǔ e gbà é kpo ahwan e è fun é kpo zɔ́n bɔ sɔja 18 kú, mɛ e ma nyí ahwanfuntɔ́ ǎ é ɖokpo, kpo jihadiste ɛnɛ kpo kú. Mɛ wǒ-atɔn wɛ lɛ́ gblewu, bɔ sɔja ayizɛ́n gblewu tawun[1].

Ðò xóɖóxámɛ wegɔ́ ɖé mɛ ɔ, gǎn e nɔ kpé nukún dó ahwanfunfun wu ɖò Niger é, Mahamadou Karidjo ɖɔ ɖɔ é hwe bǐ ɔ, sɔja 20 wɛ kú bɔ 16 gblewu, bɔ sinsɛn-núkplɔnmɛtɔ́ atɔn wɛ kú.[1] Enɛ gudo ɔ, è wli jihadiste ɛnɛgɔ ɔ ɖò xɔ e mɛ é ɖɔ emi ɖò mɛ hɛn wɛ ɖè é. Ðò azǎn 24gɔ́ nuxwasùntɔn ɔ gbè ɔ, Mahamadou Karidjo ɖɔ mɛ e kú lɛ é sín kɛ́n ɖaxó ɖé : "Ðò Agadez ɔ, mɛ tantɔn wɛ kú ɖò mɛ e tɔ́n ahwan mɛ lɛ é sín akpáxwé, bɔ é blawu ɖɔ mǐ wlan mɛ 24 kú." "E lɛvɔ xlɛ ɖɔ mɛ atɔn, e è lin ɖɔ ye nyi mɛ e è wli ganmɛ lɛ e, e hu ye tlolo "ɖo kɔ mɛ" ɖo ahwan ɔ sin azan nukɔntɔn ɔ gbe.

É hwe bǐ ɔ, jihadiste wè wɛ ahwanfuntɔ́ titewungbe France tɔn lɛ hu ɖò azǎn 24gɔ́ nuxwasùntɔn ɔ tɔn gbè[2]. Ðò kplékplé mɛ ɔ, sinsɛn-núkplɔnmɛtɔ́ tantɔn wɛ è hu ɖò Agadez, lee Ministère Karidjo Mahamadou ɖɔ gbɔn é, bo ɖɔ ɖɔ ye bǐ wɛ ɖó gojiblánú e nɔ hu mɛɖée é[3].

Ði lee mɛ e è sɔ́ ɖò Agadez é ɖé ɖɔ gbɔn é ɔ, mɛhuhutɔ́ atɔn, mɛ e è wlí dó ganmɛ lɛ é atɔn, kpo mɛ ɖokpo e tú e bú é ɖé xò é kpo wɛ è hu ɖò ahwanfunfun gudogudo tɔn e è bló ɖò azǎn 24gɔ́ ɔ Kɔnyásun tɔn gbè é hwenu.

Ðò kplékplé mɛ ɔ, sɔja Niger tɔn 23 wɛ è hu ɖò ahwankpá Agadez tɔn mɛ, bo lɛ́ hu sɔja Cameroun tɔn e ɖò azɔ̌ kplɔ́n wɛ ɖò Niger é ɖokpo[4].

Ɖŏ hwɛ dó mɛ

[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]

Gbè ɖokpo ɔ gbe ɔ, MUJAO wɛ ɖɔ mɛhuhu ɔ. É ɖɔ ɖɔ gbɛ̌ta ɔ “tɔ́n France kpo Niger kpo ɖó alɔ e é ɖó xá France ɖò ahwan e è fun xá sɛ́n Sharia tɔn é mɛ é wu.” Gbè ɖokpo ɔ gbè ɔ, El-Hassen Ould Khalill, ee è nɔ ylɔ ɖɔ Jouleibib é lɛ́ tɔ́n ahwan El-Hassen Ould Khalill, ee è nɔ ylɔ ɖɔ Jouleibib é, ee nyí xóɖɔtɔ́ nú mɛ e ɖó alɔ wema ɔ mɛ lɛ é bo ɖɔ ɖɔ é ɖ’alɔ ɖò Hun tɔn mɛ é. MUJAO. É lɛ́ ɖɔ ɖɔ Mokhtar Belmokhtar wɛ kpé nukún dó azɔ̌ ɔ wu, bɔ “ahwanfuntɔ́ wǒ jɛji wɛ ɖ’alɔ ɖò ahwanfunfun enɛ lɛ mɛ.”[5]

Acɛkpikpa Niger tɔn ɖɔ ɖɔ jihadiste lɛ sin ahwanfunfun ɔ, Libye wɛ e jɛ ji[6]. Ee ahwanfuntɔ́ lɛ byɔ Mali mɛ gudo é ɔ, ahwanfuntɔ́ Islamu tɔn lɛ sín akpáxwé ɖaxó ɖé lɛkɔ yì tò ɖevo mɛ, ɖò taji ɔ, ɖò Libye, fí e è ɖó ahwankpá ɖé ayǐ ɖè ɖò Ubari é, bɔ sunnu 400 mɔ̌ wɛ nɔ cyɔn alɔ ye jí bɔ è nɔ ylɔ ye ɖɔ “Brigade 315.”

É ɖò mɔ̌ có, lee acɛkpikpa Mali tɔn sín hagbɛ̌ lɛ ɖɔ gbɔn é ɔ, è bló tuto nú ahwanfunfun lɛ ɖò Mali sín tofɔligbé, ɖò taji ɔ, ɖò Tarkint.

  1. https://www.nouvelobs.com/monde/20130523.OBS0368/niger-double-attentat-24-morts-un-terroriste-retranche.html?_staled_=
  2. https://www.europe1.fr/International/Niger-nos-forces-speciales-sont-intervenues-1527857/
  3. https://www.rfi.fr/fr/afrique/20130524-niger-armee-francaise-aide-neutralisation-derniers-jihadistes-agadez
  4. https://www.bbc.com/afrique/region/2013/05/130527_niger_agadez_visite
  5. https://www.lemonde.fr/afrique/article/2013/05/24/niger-belmokhtar-aurait-supervise-lui-meme-les-attaques_3416658_3212.html
  6. https://www.nouvelobs.com/depeche/