Agɔnkɛ
|
Agɔnkɛ | |
|---|---|
 | |
| To é mɛ é jɔ ɖé é: | Amelika |
| To e mɛ e nɔ do ɖée: | Benɛto, Togoto, Nijelya, Côte d'Ivoireto... |
Agɔnkɛ[1][2] ɔ, sinsɛn agɔnkɛtín tɔn wɛ. Agɔnkɛ sín gaɖiɖi ɔ nɔ bɛ sín santimɛtlu 10 yi 40 mɔ bɔ gblo tɔn nɔ bɛ sín santimɛtlu 10 yi 16 mɔ. É nɔ da kilo 1,5 mɔ[3]. E nɔ ɖo sínmɛ amamu alo yovozɛn sínmɛ bo ɖiɖiwu bo nɔ hɔn nú é na ko zín á, nú é zín ɔ é nɔ jlo na ɖo sínmɛ kɔnɔ bɔ amamu nɔ gbɔn mɛ. Akpaflo tɔn nɔ tlíi, bo lɛlɛ do kwín ɔ.
Nyikɔ ton sín tinmɛ
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]Nyí géǵ wɛ agɔnkɛ ɔ ɖó ɖò gbè tɛnmɛ tɛnmɛ lɛ mɛ ɖo gbě e nɔ ylɔ ɖɔ Pasifiku mélanézyɛn, miklonézyɛn, kpodo polinézyɛn kpan tɔn e ji. Ɖo Eniwetokto kpo Pohnpeito kpo mɛ ɔ e nɔ ylɔ ɖɔ "ni", ɖo Nouvelle-Calédonieto kpo Papouasie-Nouvelle-Guinéeto kpo Fidjito kpo Tongato kpoddo Hawaïto mɛ kpan e nɔ ylɔ ɖɔ "niu ɖo Guamto mɛ e nɔ ylɔ ɖɔ "niyog"[4]. nyíkɔ "coco" ɔ pɔtugalugbè mɛ é gosin e hɛn ɔ e na ɖɔ do atɔn é ɖò tà tɔn lɛ wu wɛ ɖó e nɔ xlɛ gbɛtɔ ta. Nyíkɔ nɛ ɔ gbè ibéro-roman mɛ gosin ɖo é nɔ ɖe nyí atínsínsɛn e cí mlinɔɔ lɛ é nɔ akpa akannɔ lɛ e[5].
Lée é nɔ ci e
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]Dodo tɔn
[wlǎn nú | wla nú ɖoɖo ɔ]- ↑ Accueil > langue française > dictionnaire > coco n.m., b'ɛ xá ɖo «/www.larousse.fr» sin atɛ jí ɖo azǎn è xa ɖ'azǎn 17 ɔ avivɔsun xwe 2026 tɔn mɛ
- ↑ Définition de coco, b'ɛ xá ɖo «dictionnaire.lerobert.com» sin atɛ jí ɖo azǎn è xa ɖ'azǎn 17 ɔ avivɔsun xwe 2026 tɔn mɛ
- ↑ Nathalie Vidal, , Éditions Orphie, 2020, 240 p. (ISBN 979-10-298-0444-1), Famille : Arecaceae : Cocos nucifera pages 75 et 76
- ↑ Coconut - History, uses, and folklore, b'ɛ xá ɖo «www.researchgate.net» sin atɛ jí ɖo azǎn alunsun xwe 2014, è xa ɖ'azǎn 17 ɔ avivɔsun xwe 2026 tɔn mɛ
- ↑ Définition de COCO, b'ɛ xá ɖo «cnrtl.fr» sin atɛ jí ɖo azǎn è xa ɖ'azǎn 17 ɔ avivusun xwe 2026 tɔn mɛ